Lastig he, een andere mening?

0
(0)

Je kent het vast wel, je bent bezig met een project en dan komt die ene collega met die lastige mening zich ermee bemoeien en vindt dat het anders moet. Of misschien zit jij juist in een leidinggevende positie maar merk je dat jouw team niet doet wat jij wilt. Een lastige situatie, want je hebt niet altijd de tijd of ruimte om iedereen mee te krijgen, soms sta je onder tijdsdruk en moet een project gewoon af. Zeker als je in de positie zit waarin jij verantwoordelijk bent voor je team, dan is het natuurlijk geen goede zaak als jij en je team niet op één lijn zitten en je team niet meewerkt. Ga er namelijk van uit dat als er verborgen “onrust” is in een team, dat hoe dan ook ergens z’n uitweg vindt. Vergelijk het met een ballon die je onder water probeert te houden.

Daarom is het in veel gevallen handig om onrust, een ander geluid, een tegengeluid, een afwijkende mening of visie serieus te nemen. Maar hoe ga je om met zo’n andere mening? Hoe ga je om met weerstand? En hoe ga je om met een team dat uiteindelijk niet lijkt te doen wat je afgesproken had?

Lastig he, een andere mening?

Als eerste moet ik meteen toegeven dat ik ook lange tijd niet heb geweten wat ik met die andere mening aan moest. Kwam er weer iemand voorbij die er anders over dacht dan ik. Ik voelde me vaak onbegrepen, soms voelde ik me aangevallen en soms werd ik zelfs echt boos: “HOE KUN JE DAT NOU DENKEN!!!” of “ZIE JE DAT DAN ZELF NIET” dacht ik vaak. Ik deed m’n best om de andere mening te ontwijken, maar ontweek daarmee ook de persoon die de mening had. En op een moment merkte ik: zo werkt dat niet, zo kan ik hier niet mee omgaan.

Ik ben er namelijk van overtuigd geraakt dat een andere mening er altijd is en altijd zal zijn. Je zult altijd mensen op je pad tegenkomen die ergens anders over denken dan jij. Een mening die er eenmaal is, gaat niet meer weg. Sterker nog, hoe harder je je best doet om een mening te ontlopen, te ontwijken of zelfs te onderdrukken, hoe meer zo’n mening gaat resoneren. Negeren is nog nooit de oplossing voor een probleem geweest. In het geval van een andere mening is het zelfs de ultieme fout om te denken dat je met negeren de mening kunt “uitschakelen”.

Waarom negeren niet werkt

Kijk eens om je heen in je eigen gezin, het bedrijf waar je werkt of de grote boze wereld: iemand die je negeert, taait niet af. Een ander geluid taait niet af en onrust ebt niet vanzelf weg. Voor sommige dingen geldt dat je er de nodige zorg en aandacht aan moet besteden.

Kies je er namelijk voor om je kop in het zand te steken en te doen alsof iets er niets aan de hand is, dan kan het niet anders dan dat het tegengeluid groter wordt. Mensen gaan namelijk op zoek naar iemand met dezelfde mening, iemand bij wie ze kunnen checken of anderen het ook zo zien. Mensen gaan medestanders verzamelen, in eerste instantie helemaal niet met slechte bedoelingen. Het kan ook zijn dat iemand oprecht gaat kijken hoe andere mensen over iets denken. En in dit natuurlijke gedrag schuilt zich het gevaar voor jou als jij ervoor kiest om je hoofd weg te draaien. Mensen komen er namelijk altijd achter dat er nog iemand is die ergens hetzelfde over denkt. Mensen gaan dan hun mening verkondigen en daarmee wordt de andere mening eigenlijk alleen maar groter. Het tegengeluid wordt groter en daarmee ontstaat er nog meer onrust. Mensen gaan grapjes maken of een zondebok zoeken. Ze gaan roddelen en in het ergste geval eindigt het in totale strijd of vertrek.

Het kan zijn dat dit in een team gebeurt, of dat één iemand zich tegen jouw project keert en medestanders gaat verzamelen.

De mening van de anderen horen; Deep Democracy

Boekrecensie Deep Democracy Jitske Kramer

Je kunt dus maar beter het gesprek aangaan, horen wat anderen te zeggen hebben, serieus luisteren naar die andere mening en samen een oplossing zoeken. Volgens de methode van Deep Democracy is dat de enige manier om overeenstemming met elkaar te vinden. Is dat eng? Ja natuurlijk, want het vereist dat je je open stelt voor het andere geluid. Dat je gaat kijken of je kunt begrijpen wat de ander ziet en ervaart. Het vereist dat je soms moet zeggen “dit heb ik niet handig gedaan” of “ja, die mening snap ik eigenlijk wel”. Het vereist ook dat je soms moet kunnen zeggen: ik heb je gehoord, maar ik besluit het anders te doen omdat…..

Zelfs als je het toch echt helemaal niet eens bent met die mening, dan vereist het nog steeds een bepaalde mate van diplomatie. Je zult een manier moeten vinden om de andere groep of de persoon met de andere mening namelijk toch mee te krijgen, of in ieder geval ervan moeten overtuigen je de kans te geven je project op te pakken. Of je moet natuurlijk besluiten dat het beter is als de wegen scheiden. Maar in niet alle gevallen is dat mogelijk of wenselijk.

Hoe werkt Deep Democracy?

Deep Democracy heeft 7 uitgangspunten om het juiste klimaat te kunnen scheppen voor elk gesprek. Denk aan uitgangspunten zoals ‘niemand heeft het monopolie op de waarheid’, ‘we zijn bereid van elkaar te leren’, ‘we hebben elkaars hulp nodig om betere luisteraars te worden’ en ‘we gaan ervan uit dat het af en toe chaotisch is’. Hiermee wordt een basis gecreëerd waarin eigenlijk alles mag en kan. Sterker nog, het is goed als alles uitgesproken wordt, want het ‘onuitgesprokene’ leidt alleen maar tot conflict. Voordat er harmonie kan ontstaan, moet dus eerst alles op tafel worden gelegd.

Het is dan ook belangrijk dat iedereen er mag zijn, met alle meningen en twijfels die erbij horen. Geen enkele mening is dus fout of ongewenst en elke mening mag er zijn en moet gehoord worden. Dat betekent ook dat er respect moet zijn voor elkaar en dat er een veilige omgeving moet zijn waarin iedereen ook echt zijn verhaal mag doen.

Deep Democracy is het tegenovergestelde van ‘de meeste stemmen gelden’. Als je die methode hanteert, sluit je namelijk altijd een deel van de groep buiten, de minderheid. De methode gaat er juist om dat je de minderheid hoort, hun mening serieus neemt, aangeeft dat de meerderheid het anders ziet en dat je ze vervolgens vraagt wat ze nodig hebben om ergens mee akkoord te gaan. In veel gevallen zul je merken dat (zeker in zakelijke omgevingen) de soep niet zo heet gegeten wordt, mensen zijn vaak bereid water bij de wijn te doen als ze maar gehoord zijn en het idee hebben dat hun inbreng serieus genomen is.

Het groesponbewuste en de haaien

In elke groep, in elk team en in elk bedrijf is er een groepsonbewuste, dat is alles wat niet uitgesproken wordt. Worden nieuwe regels aangekondigd? Mensen vinden daar sowieso wat van, deze meningen komen bij het groepsonbewuste. Rijdt de baas in een dure auto en drukt-ie altijd z’n snor als er drukte is terwijl de personeelsleden voor minimumloon overuren staan te maken? De meningen hierover komen in het groepsonbewuste. Alles wat niet uitgesproken wordt, blijft leven in het groepsonbewuste.

Jitske vergelijkt dit fenomeen met een ijsberg. Het topje is wat er wel besproken wordt, maar daaronder is dus veel wat nooit naar buiten komt. Niemand zal tegen de baas zeggen hoe ze er echt over denken, maar in de wandelgangen gonzen de meningen. Deze emoties en meningen blijven verborgen voor de baas maar zijn er wel. Jitske vergelijkt dit met kleine vissen die onder water leven en uitgroeien tot haaien, het enige wat daarvoor nodig is, is negeren.

Merk je dat je team niet meewerkt? Merk je dat mensen afhaken, weglopen of ontslag nemen? Merk je dat het verzuim hoog is? Mogelijk zijn er heel veel kleine vissen die haaien aan het worden zijn. De haaien moeten naar bovengehaald worden voordat groepen mensen weer samen kunnen werken, hoe spannend dat ook is. Zo lang niet iedereen zich heeft uitgesproken blijven er haaien onder water en is er eigenlijk niks bereikt. Het kan zomaar de reden zijn waarom jouw teambuilding dag weinig resultaat heeft, want als er haaien onder water leven kun je ervan uitgaan dat er sprake zal zijn van sabotage in jouw team of bedrijf.

Waarom mensen saboteren

De Deep Democracy-methode gaat ervan uit dat er veel manieren zijn voor mensen om niet te (hoeven) zeggen wat ze eigenlijk vinden, in de theorie wordt dit sabotage genoemd. Elke vorm van sabotage is eigenlijk een gefrustreerde poging om te zeggen wat gezegd moet worden. Heb jij met jouw team afgesproken gemaakt, maar worden ze niet nagekomen? Sabotage. Merk je dat mensen geen formuleren invullen terwijl je dat wel gevraagd hebt? Sabotage. Let er op dat sabotage niet direct kwade wil betekent, het betekent vooral dat mensen het ergens niet mee eens waren en niet mee willen doen.

Kies jij ervoor om niet naar mensen te luisteren of de andere mening af te doen als onzin of lastig? Dan kun je er op wachten tot de sabotagelijn in werking treedt. De sabotagelijn is eigenlijk niet anders dan een psychologisch proces dat een natuurlijke reactie is op genegeerd worden.

Krijg je een project niet van de grond omdat een paar mensen hun afspraken niet nakomen? Dan is er waarschijnlijk wat aan de hand en zou je met ze in gesprek moeten. Doordat mensen niet mee doen, regels niet opvolgen of juist processen vertragen zijn ze eigenlijk aan het saboteren. Ze zijn niet gehoord en proberen op een andere manier grip te krijgen op de besluitvorming. Het begint heel onschuldig maar kan absoluut uit de hand lopen. Het begint met een grapje en peilen wie dezelfde mening heeft of reageert. Grappen worden sarcastisch, er zijn overal excuses en smoesjes voor,, mensen gaan roddelen en in het ergste geval zelfs opzettelijk tegenwerken, staken of terugtrekken.

Hoe ga je om met onrust in je team?

Jitske is heel duidelijk in wat je te doen staat als jouw afdeling of bedrijf hiermee te maken heeft. Het boek zal je soms onaangenaam met je eigen vooroordelen confronteren, want je zult moeten loslaten dat er zoiets is als ‘goed’ of ‘fout’. Geen enkele mening is fout, want wie zijn wij om te bepalen wat fout is? Het probleem is volgens Jitske niet de mening, maar vooral hoe wij ermee omgaan.

Het boek geeft je een handig stappenplan van wat je kunt doen waarbij natuurlijk het belangrijkste is: het gesprek aangaan. Maar hoe moeilijk dat is, blijkt wel uit de rest van het boek. Want mensen zeggen soms ja, maar bedoelen nee. Of mensen spreken zich niet uit, maar zijn het er niet mee eens en gaan tegenwerken, die sabotagelijn. Dit soort gedrag wil je niet in je organisatie en er is maar één iemand die hier wat aan kan doen: de leider. De leider moet zijn rol pakken en door de zure appel heen bijten. Alle haaien moeten naar boven gehaald worden, zonder dat er oordelen worden geveld. En als dan alles is uitgesproken, dan kun je met elkaar kijken hoe je het nu wel gaat oplossen. Het doel is zoals gezegd achterhalen wat de minderheid nodig heeft om ergens mee akkoord te gaan. Het kan zijn dat ze een aanvullende eis hebben, het kan zijn dat ze zeggen: “we wilden alleen aangeven dat wij het anders zien, maar als we besloten het zo te doen dan doe ik mee”.

Deep Democracy is ontstaan in Zuid-Afrika

Deep Democracy is ontstaan in Zuid-Afrika in het begin van de jaren negentig, de grondleggers zijn Myrna en Greg Lewis. Zij hadden de opdracht gekregen om het elektriciteitsbedrijf van Zuid-Afrika om te vormen. De oorspronkelijke structuur was gestoeld op de filosofie van de apartheid en nu moest het bedrijf “om”; veranderen naar een niet-raciale organisatie. De methode van Deep Democracy is inmiddels in meer dan 20 landen wereldwijd toegepast van klaslokalen tot in directiekamers. In Nederland is Jitske Kramer een bekende voorvrouw van de Deep Democracy beweging, zij is dan ook de auteur van het Nederlandstalige boek Deep Democracy.

Deep Democracy het boek

Het boek van Jitske Kramer is een van de boeken die mijn leven veranderd heeft. Het heeft me geleerd dat een andere mening niet eng is, maar juist de deur opent naar een gesprek. Het heeft me geleerd dat je de mening van een ander kunt negeren of de ander lastig kunt vinden, maar dat de mening daarmee niet weggaat. En Jitske is dus heel duidelijk wat er gebeurt als mensen niet gehoord worden: dat kan niet anders dan misgaan. Als je dit boek gelezen hebt, ben je waarschijnlijk -net als ik- nooit meer bang voor een andere mening.

Wil jij Deep Democracy lezen? Als je het boek via onderstaande link aanschaft, krijg ik een kleine vergoeding vanwege het aanbrengen van een nieuwe klant: Koop Deep Democracy bij Bol.com

You liked this article?

Select the number of start you'd like to give to me

Average score 0 / 5. Vote count: 0

I have no rating yet, what do you think of this article?

Tof dat je dit artikel interessant vond....

Volg mij op Facebook en mis niets!

Meer 'Frisse blik' vind je hieronder:


In de spotlights

Chantalsmink.nl SEO podcast
Chantal in SEO podcast Dennis & Martijn
Chantal Smink in OAK podcast
BrightonSEO

Consultancy-ervaring:

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *